Er wordt heel wat beweerd en voor zoete koek gegeten. De NRC heeft een rubriek waarin factfinders een bewering checken op juistheid. Regelmatig komen zij tot de conclusie dat de gedane bewering (grotendeels) onwaar is. In maart schreef de NRC over de veiling van goederen die hebben toebehoord aan Mata-Hari. Daarin wordt beweerd dat Margaretha Zelle de te veilen voorwerpen waarschijnlijk in ruil voor een lening aan haar neef, de schilder Piet van der Hem, heeft gegeven die ze in bewaring gaf bij Sikke Molenaar, destijds notaris te Leeuwarden. In het artikel staat ook dat Van der Hem zijn nicht in 1914 heeft getekend en voor haar charmes viel. “Er dreigde een relatie”, maar Van der Hems familie wilde dat voorkomen”. De goederen zijn ingebracht door Peter de Hoo die ze heeft gevonden in de nalatenschap van zijn tante en volgens de NRC beweert Peter de Hoo dat Piet van der Hem, die vroeg wees was, is opgevoed door zijn oudoom (notaris Sikke Molenaar). Kloppen deze beweringen?

Piet van der Hem (1885-1961) is de tweede zoon uit het gezin van Dirk Sjoerds van der Hem (1859-1897) en Geertje Pieters Smids (1862-1886). Hij is ruim een half jaar oud als zijn moeder en ruim twaalf jaar als zijn vader sterft. Zijn tante Trijntje Sjoerds van der Hem (1862-1954), getrouwd met Halbe Lieuwes Halbesma (1854-1937) neemt vanaf dat moment de zorg voor de twee weeskinderen (Sjoerd en Piet) over. Halbe was “secretaris-boekhouder”bij de verzekeringsmaatschappij OBAS en woonde aan de Verlengde Schrans te Leeuwarden. Zowel Trijntje als Halbe was eerder getrouwd. Trijntje had uit het eerste huwelijk met Heerco Lieuwes Halbesma (1858-1894) vijf kinderen en Halbe had vier kinderen bij Aaltje Hanzes de Boer (1854-1893) vier kinderen. Klik hier voor meer informatie.

Halbe Halbesma en Trijntje van der Hem werden samen de ouder van één kind: Grietje Halbesma (1899-1929).  Zij trouwde op 31 mei 1920 met Sikke Ymes Molenaar (1887-1963), de reeds genoemde notaris uit Leeuwarden. Dit huwelijk duurde negen jaar en eindigde met het overlijden van Grietje Halbesma. Sikke Molenaar is in april 1943 hertrouwd met Grietje de Hoo (1904-2000).

Het is een ingewikkeld verhaal. Er bestaan geen familiebanden tussen Piet van der Hem en Margaretha Zelle! Piet van der Hem is derhalve géén neef van Mata-Hari. Van der Hem is, als weesjongen, ook niet opgenomen in het gezin van Sikke Molenaar! Ergo… Piet van der Hem was al geboren eer Sikke Molenaar het levenslicht had gezien. Bovendien is er pas een familierelatie ontstaan tussen Molenaar en Van der Hem doordat de notaris trouwde met een nicht van Van der Hem. Conclusie: de beweringen in de NRC zijn (grotendeels) onwaar.

Waarom maak ik mij hier druk over? Ten eerste is er gastvrijheid door een gezin getoond voor een weeskind maar krijgt iemand anders de pluim daarvoor. Ten tweede pretendeert de NRC een kwaliteitskrant te zijn. Ik heb ze een mailtje gestuurd en gevraagd om  rectificatie. Het antwoord daarop is tot nu toe uitgebleven.