Op 2 februari 2025 wordt de overstroming herdacht die precies tweehonderd jaar geleden plaatsvond. Om 20.00 uur werden in 1825 de klokken geluid om de bewoners te waarschuwen voor het naderend onheil. Op zondag 2 februari 2025 worden daarom op hetzelfde tijdstip weer de klokken geluid om deze ramp te herdenken. In Kollumerland waren de dijken op negen verschillende plaatsen aangetast en, volgens de Leeuwarder Courant van 4 maart 1825, waren de grietenijen Idaarderadeel, Dantumadeel en Tietjerksteradeel “voor een aanmerkelijk gedeelte” overstroomd. In heel Friesland werd ruim 100.000 hectare land “onder het zeewater bedolven” en vooral het zuidelijk deel van het gewest werd getroffen. Het valt op dat er in Noordoost Friesland en Dantumadeel maar weinig klokken geluid zullen worden terwijl er wel gebied overstroomde.
Het herstel van de ondergelopen gebieden is snel begonnen maar het venijn van de overstroming zat in de staart. Door de overstroming kreeg de malariamug vrij spel waardoor een ware malariaplaag ontstond. In de zomermaanden van 1826 nam het sterftecijfer hand over hand toe. De zwaarst getroffen gebieden lagen opnieuw in het zuiden van Friesland alhoewel Dokkum op de vierde plaats kwam van meest getroffen steden. Hier stierf 3,8 procent van de bevolking. In Rinsumageest werd minstens 50 procent door de malaria getroffen; in Driesum en Wouterswoude ging het om 55 en 56 procent en in Dantuma-, Akker- en Murmerwoude vond ongeveer 30 procent van de inwoners een bezoek aan de dokter nodig.
Enkele jaren geleden heb ik een studie gedaan naar met name de malaria-epidemie in Noordoost Friesland die in 1826 volgde op de overstroming van 1825. De studie telt zo’n vijftig pagina’s en bevat kaartjes en grafieken. Bovendien wordt de gezondheidszorg in die jaren beschreven en wordt duidelijk hoe de malaria het leven van individuen en gezinnen verwoeste.
Geef een reactie